Adım adım
- 1Teslim edeceğiniz camın, çerçevenin veya lensin karekodunu okutun; ürün numarası, lot veya seri numarası ve SKT'nin teslim edilen ürünle aynı olduğundan emin olun.
- 2SKT'yi kontrol edin. SKT'si geçmiş bir ürünle tüketiciye verme bildirimi yapılamaz.
- 3Verilen adedi ve teslim tarihini girin; kılavuza göre ikisi de zorunludur.
- 4Kimlikli bildirimde müşterinin adı soyadı ile kimlik türü ve bilgisi girilir: TCKN, yabancı kimlik numarası, pasaport veya YUPASS.
- 5Bildirimi teslim anında gönderin; gün sonuna bırakılan bildirimler arasında ürün atlanabilir.
- 6Yanlış ürün ya da yanlış adetle bildirim yaptıysanız tüketiciye verme iptal bildirimiyle düzeltin.
Tüketiciye verme nedir?
Tüketiciye verme, ÜTS'de sizin stoğunuzda görünen bir ürünün son kullanıcıya, yani müşterinize geçtiğini bildiren harekettir. Gözlükçü için bu, ÜTS'deki satış kaydıdır. Tedarikçiden gelen ürünü alma bildirimiyle stoğunuza alırsınız, müşteriye teslim ettiğinizde de tüketiciye verme bildirimiyle stoğunuzdan düşersiniz.
Terime dikkat edin. Bazı kaynaklarda optisyenin teslimde "tüketim bildirimi" yaptığı yazıyor. TİTCK'nın optik ürünler duyurusu ve Tekil Hareket Kılavuzu ise doğrudan vatandaşa satışta tüketiciye verme bildirimini tarif ediyor (md. 14). Ekranda aramanız gereken hareket budur.
Ne zaman yapılır?
Ürün müşteriye teslim edildiğinde. TİTCK'nın 19.02.2021 tarihli duyurusu, SGK'ye faturalandırılmadan doğrudan vatandaşa satılan ve ÜTS'den düşülmemiş ürünler için tüketiciye verme bildirimi yapılmasını açıkça istiyor. Peşin satılan bir numaralı cam, kurum anlaşmasıyla satılan bir çerçeve ya da reçeteyle satılan kontakt lens bu kapsama girer.
Bildirimin doğru zamanı teslim anıdır. Müşteri tezgâhta beklerken karekodu okutup bildirimi tamamlarsanız gün sonunda biriken işler arasında ürün atlanmaz. Birden fazla çalışanınız varsa teslimde bildirimi kimin yapacağını önceden netleştirin.
Bildirimde neler var?
Kılavuza göre (md. 14/2-5):
- Verilen adet ve tarih her bildirimde zorunludur.
- Kimlikli bildirimde müşterinin adı soyadı ile kimlik türü ve bilgisi girilir. Kimlik türü TCKN, yabancı kimlik numarası, pasaport veya YUPASS olabilir.
Ürün tarafında karekoddaki ürün numarası, lot veya seri numarası ve SKT, teslim edilen ürünle aynı olmalıdır. Bir kontakt lens kutusunun lot bilgisini raftaki başka bir kutuyla karıştırmak, kâğıt üzerinde küçük ama ÜTS'de kalıcı bir hatadır.
Satışı e-Fatura ile belgelendiriyorsanız, 1.10.2026'dan beri faturada da ürünün karekod bilgileri (UNO, LNO, SNO, URT) yer almalıdır. e-Arşiv faturalarda durum farklıdır: İOGO'nun açıklamasına göre vergi mükellefi olmayan nihai tüketici adına düzenlenen e-Arşiv faturalarda karekod ekleme zorunluluğu yoktur. Ayrıntılar e-Fatura karekod sayfamızda.
Müşterinin kimlik bilgisi, aldığı ürünle birlikte sağlık bilgisine dönüşebilir. 6698 sayılı Kanun sağlık verisini özel nitelikli kişisel veri sayar (md. 6). Bu bilgilere kimlerin eriştiğini sınırlı tutun.
SGK reçeteli satış ne olacak?
Bu, gözlükçülerin en sık sorduğu sorudur ve cevabı kesin değildir. Medula Optik'te hastaya verilecek çerçeve ve cam karekodları girilir; SGK'nin kullanıcı el kitabına göre bu karekodların ÜTS'deki uygunluğu karekod UBB sorgulamasıyla kontrol edilir. İkincil kaynaklar, reçeteli satışta tüketiciye verme kaydının Medula üzerinden oluştuğunu söylüyor. TİTCK'nın duyurusundaki "SGK'ye faturalandırılmaksızın" ifadesi de bu yorumu dolaylı olarak destekliyor.
Ancak otomatik düşüm resmî bir metinde açıkça yazmıyor. Bu yüzden reçeteli teslimden sonra ürünün ÜTS stoğunuzdan gerçekten düştüğünü kontrol etmenizi öneririz.
SKT kuralı
Kılavuza göre SKT'si geçmiş bir ürün yalnızca geri çekme verme, geri çekme alma ve imha/bertaraf bildirimlerine konu olabilir (md. 27). Yani tarihi geçmiş bir lensle tüketiciye verme yapılamaz. Rafınızdaki SKT'li ürünleri düzenli kontrol etmek, tezgâhta sürpriz yaşamamanın en kolay yoludur.
Hata ve iade
Yanlış ürün veya yanlış adetle bildirim yaptıysanız tüketiciye verme iptal bildirimi kullanılır. Müşteri ürünü teslim aldıktan sonra geri getirirse tüketiciden iade alırsınız. Denetimde raf ile ÜTS stoğunun neden ayrıştığını rehber yazımızda anlattık.
TraceOptik'te tüketiciye verme
TraceOptik'te teslim edilen ürünü el tipi karekod okuyucuyla okutursunuz; SKT'si geçmiş ürün veya eksik zorunlu alan, bildirim ÜTS'ye gitmeden görünür. Kendi tezgâh akışınız üzerinden görmek için demo talep edin.
Sık yapılan hatalar
- Bu hareketi "tüketim bildirimi" sanmak; doğrudan vatandaşa satışta kılavuzun tarif ettiği bildirim tüketiciye vermedir
- Teslimi bildirmeyi unutmak; ürün ÜTS'de stoğunuzda kalır ve denetimde raf ile ÜTS stoğu ayrışır
- Bir kutunun lot veya SKT bilgisini başka bir kutuyla karıştırmak
- SKT'si geçmiş bir lensle bildirim hazırlamak
- SGK reçeteli satışta ÜTS düşümünün kendiliğinden gerçekleştiğini varsayıp hiç kontrol etmemek
TraceOptik'te: tarayıcıdan çalışırsınız; ürünün karekodunu barkod okuyucuyla okutursunuz. Lot, seri ve son kullanma tarihi kayda geçer, bildirim ÜTS'ye gitmeden kontrol edilir.
Demoda görün