Adım adım
- 1Ürünü teslim alın ve karekodunu okutun; bu müşteriye daha önce yaptığınız tüketiciye verme bildirimindeki ürünle aynı olduğunu kontrol edin.
- 2İade edilen adedi belirleyin; bildirim yalnızca bu adet kadar yapılır.
- 3Tüketiciden iade alma bildirimini yapın; ürün ÜTS'de yeniden stoğunuza girer.
- 4Ürünün bundan sonraki akıbetine karar verin: tedarikçiye dönecekse verme, kullanılamaz durumdaysa HEK/zayiat veya imha gibi uygun bildirim gerekir.
- 5İade SGK reçeteli bir işte hatalı malzeme değişimiyse sözleşmedeki 5 iş günü süresini takip edin.
Tüketiciden iade alma ne işe yarar?
Müşterinize teslim ettiğiniz ve tüketiciye verme bildirimiyle ÜTS stoğunuzdan düştüğünüz bir ürün geri geldiğinde, ÜTS'de hâlâ müşteride görünür. Ürünü yeniden stoğunuza almanın yolu tüketiciden iade alma bildirimidir. Tekil Hareket Kılavuzu bu bildirimin iade edilen adet kadar yapılmasını ister (md. 14/7).
Gözlükçüde iadenin birkaç tipik nedeni olur: müşterinin kullanamadığı bir lens, montaj öncesi vazgeçilen bir çerçeve ya da hatalı çıkan bir malzemenin değişimi.
İade mi, iptal mi?
Bu ayrım önemlidir. Ürün müşteriye gerçekten teslim edildiyse ve geri geldiyse doğru bildirim tüketiciden iade almadır. Ürün hiç teslim edilmediyse ya da tüketiciye verme bildirimi yanlış yapıldıysa tüketiciye verme iptal kullanılır (md. 14/6). İkisini karıştırmak ürünün ÜTS'deki geçmişini gerçekte olandan farklı gösterir.
Adım adım
- Geri gelen ürünün karekodunu okutun ve müşteriye yapılan tüketiciye verme bildirimindeki ürünle karşılaştırın. Lot veya seri numarası uyuşmuyorsa önce nedenini bulun; belki teslimde başka bir kutu bildirilmiştir.
- İade edilen adedi belirleyin. Müşteri üç kutudan ikisini getirdiyse bildirim iki kutu için yapılır.
- Tüketiciden iade alma bildirimini yapın. Ürün ÜTS'de yeniden sizin stoğunuza girer.
- Ürünün akıbetine karar verin.
İade sırasında ürünün ambalajını ve karekod etiketini koruyun. Karekodu okunamayan bir ürünü, daha önce yapılmış tüketiciye verme kaydıyla eşleştirmek zorlaşır. İade nedenini kısa bir notla kaydetmek, ileride tedarikçinizle konuşurken de işinizi kolaylaştırır.
İadeden sonra ürün nereye gider?
İade edilen ürün stoğunuza girdikten sonra hareketi bitmiş olmayabilir:
- Tedarikçiye dönecekse: verme bildirimi yapılır, tedarikçi de alma ile kabul eder.
- Geri çekme kapsamındaysa: olağan verme değil, geri çekme bildirimleri kullanılır.
- Kırılmış veya kullanılamaz durumdaysa: HEK/zayiat ya da imha gibi uygun bildirim gerekir.
- SKT'si geçmişse: kılavuza göre yalnızca geri çekme ve imha bildirimlerine konu olabilir (md. 27).
SGK reçeteli işlerde 5 iş günü
SGK'li hastaya verilen malzemede hata çıkarsa sözleşmenin ayrı bir kuralı devreye girer. 2027 yılı Görmeye Yardımcı Tıbbi Malzemelerin Teminine İlişkin Sözleşme'ye göre hatalı malzeme, müracaattan sonraki 5 iş günü içinde bedelsiz değiştirilir (md. 3.3.12).
Değişimde hem geri aldığınız hem de yerine verdiğiniz ürünün ÜTS'deki durumuna bakın. Medula Optik'te karekodlar girilip karekod UBB sorgulamasıyla ÜTS uygunluğu kontrol ediliyor. Ancak reçeteli satışta ÜTS düşümünün kendiliğinden gerçekleştiği resmî bir metinde açıkça yazmıyor. Bu yüzden ürünlerin ÜTS'de doğru yerde göründüğünü kendiniz teyit edin. Yeni verilen malzemenin karekodundaki diyoptrinin reçeteyle uyumlu olması gerektiğini de unutmayın (md. 3.3.5).
En sık hata: sessiz iade
Gözlükçülerde en sık rastlanan sorun, iadenin hiç bildirilmemesidir. Müşteri lensi geri getirir, ürün rafa konur ve iş orada biter. ÜTS'de ise ürün müşteride görünmeye devam eder. Bir sonraki stok kontrolünde rafta fazla bir ürün çıkar ve nedenini bulmak haftalar sonra çok daha zordur.
TİTCK, il sağlık müdürlüğü denetimlerinde stoğunuzdaki ürünlerle ÜTS'deki stok bilgisinin uyumunun kontrol edileceğini duyurmuştur. Optisyenlik müesseseleri yılda en az iki olağan denetimden geçtiği için (Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik md. 26) her iadeyi aynı gün bildirmek bu uyumu korumanın en basit yoludur.
TraceOptik'te iade
TraceOptik'te geri gelen ürünü karekod okuyucuyla okuttuğunuzda lot, seri ve SKT bilgisiyle eşleştirirsiniz. İade akışını kendi örnekleriniz üzerinden görmek için demo talep edin.
Sık yapılan hatalar
- Müşterinin getirdiği ürünü bildirim yapmadan rafa geri koymak; ürün ÜTS'de tüketicide görünmeye devam eder
- İade için tüketiciye verme iptal bildirimini kullanmak
- Gerçekte geri gelen adetten farklı bir adet girmek
- İade alınan ürünü tedarikçiye gönderirken verme bildirimini atlamak
TraceOptik'te: tarayıcıdan çalışırsınız; ürünün karekodunu barkod okuyucuyla okutursunuz. Lot, seri ve son kullanma tarihi kayda geçer, bildirim ÜTS'ye gitmeden kontrol edilir.
Demoda görün