Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Bağlayıcı olan, Sağlık Uygulama Tebliği'nin (SUT) ve SGK ile Türk Optisyen Gözlükçüler Birliği arasındaki sözleşmenin güncel metnidir.
SGK neyi öder?
SUT'un 3.3.3 maddesi ve SGK'nin optik malzeme sayfası, ödenen malzemeleri iki gruba ayırır:
- Normal malzemeler: çerçeve, tek odaklı ve çok odaklı cam.
- Nitelikli malzemeler: teleskopik cam, prizmatik cam ve kontakt lens.
Günlük işte sık karşınıza çıkan üç kural daha var:
- Fark ücreti: EK-3/D listesindeki camlarla hastanın istediği farklı özellikteki cam arasındaki fark ücretini SGK karşılamaz (SUT 3.3.3.A/4). Bkz. fark ücreti.
- Uzak ve yakın aynı reçetede: Uzak ve yakın için iki gözlük yazılmışsa hastanın tercihiyle çok odaklı gözlük verilebilir. 18 yaş ve altında ise gözlüğün hekimin yazdığı şekilde verilmesi zorunludur (SUT 3.3.3.A/7; RG 10.12.2025 değişikliği).
- Acil poliklinik: Acil poliklinikte yazılan gözlük reçeteleri ödenmez (SUT 3.3.3.A/1).
Bir satışta ödeme; SGK payı, hastanın ödediği fark ücreti ve varsa kurum anlaşmaları arasında bölünebilir. Banka ve kurumların ödediği cam ve çerçeve bedellerini İstanbul Optisyen Gözlükçüler Odası (İOGO) bir liste hâlinde yayımlıyor. Fark ücretini hastaya teslimden önce açıkça anlatmak, sonradan doğabilecek itirazları azaltır.
Süreler: 10, 20 ve 30 iş günü
SUT 3.3.3'ün ikinci fıkrası iki süre koyar. Bunlar kaçarsa SGK ödeme yapmaz:
- Müracaat süresi: Reçete veya raporun düzenlenme tarihinden itibaren 10 iş günü içindeki hasta müracaatları kabul edilir.
- Kayıt süresi: Kabul edilen reçetenin sisteme kaydı 20 iş günü içinde tamamlanır. Nitelikli malzemede bu süre 30 iş günüdür.
Süreler takvim günüyle değil iş günüyle hesaplanır. Yine de sınırdaki bir reçeteyi son güne bırakmak, camın tedarikinde yaşanacak küçük bir gecikmeyi bedelin ödenmemesine çevirebilir. Bu sürelerin pratikte nasıl izleneceğini SGK reçeteli gözlükte süreler rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Miat: gözlük ne zaman yenilenir?
SGK cam ve çerçeveyi belirli sürede bir kez öder; bu süreye miat denir:
- 14 yaş ve altında 1 yıl,
- 14 yaş üstünde 2 yıl.
Erken yenileme de mümkündür (SUT 3.3.3.A/5):
- Kırma kusurunda 0,5 diyoptri değişiklik olursa cam, süresinden önce yenilenebilir.
- 14 yaş ve altında silendirik değerde 0,25 diyoptri veya aks değerinde 10 derece üzeri değişiklikte de erken yenileme yapılabilir.
Kontakt lens
SGK kontakt lensi yalnızca belirli endikasyonlarda öder (SUT 3.3.3.C):
- konjenital katarakt afakisi,
- travmatik afaki,
- gözlükle tam görme sağlanamayan keratokonus.
Bu durumlarda 3. basamak sağlık kurulu raporu gerekir. Raporda BC, DİA, POW değerleri ve lensin niteliği yazılır. Kontakt lenste miat 2 yıldır. Solüsyon bedeli ödenmez. Lens parametrelerinin kısa açıklaması kontakt lens maddemizde.
Reçete: elektronik ve eksiksiz
Gözlük reçetesi göz hekimi tarafından MEDULA üzerinden elektronik olarak düzenlenir; manuel reçete yalnızca istisnai hâllerde geçerlidir. 2027 sözleşmesinin 3.2.2 maddesine göre reçetede şunlar bulunur:
- düzenleyen sağlık tesisinin adı veya MEDULA tesis kodu,
- hastanın adı soyadı ve T.C. kimlik numarası,
- tanzim tarihi,
- teşhis veya ICD-10 kodu,
- MEDULA takip veya protokol numarası,
- hekimin adı ve diploma/tescil numarası,
- provizyon tipi.
Reçete kabulünde neye bakacağınızı gözlük reçetesi kabul kontrolü rehberinde topladık.
2027 sözleşmesi: optisyeni doğrudan ilgilendiren maddeler
SGK, 16.09.2026 tarihli duyurusuyla 2027 yılı Görmeye Yardımcı Tıbbi Malzemelerin Teminine İlişkin Sözleşme'yi duyurdu. Duyuruya göre 2027 sözleşmeleri 15.12.2026 mesai bitimine kadar teslim edilmelidir. Günlük işi en çok etkileyen maddeler şunlar.
Müracaat ve teslim (3.3.1)
Müracaatta reçete numarası ve hastanın T.C. kimlik numarasıyla giriş yapılır. Malzemeyi teslim alan kişinin T.C. kimlik numarası kimlikten kontrol edilerek MEDULA'ya girilir. Gözlüğü hastanın kendisi değil bir yakını teslim alıyorsa, girilecek numara teslim alan kişinin numarasıdır; bu yüzden kimliği teslim anında görmek gerekir.
Diyoptri ile karekod uyumu (3.3.5)
Bu madde atölye ve teslim düzeninizi doğrudan etkiler. Sözleşmenin ifadesi şöyle: "Hekim tarafından düzenlenmiş reçetede yer alan diyoptri değeri ile MEDULA sistemine kayıt edilerek hastaya verilen söz konusu malzemeye ait kare kod bilgilerinde yer alan diyoptri değeri uyumsuz olamaz."
Uyumsuzlukta reçete bedeli ödenmez; ödenmişse yersiz ödeme olarak geri alınır. İzmir Optisyen Gözlükçüler Odası'nın 30.04.2026 tarihli duyurusuna göre SGK İzmir İl Müdürlüğü de bu konuda uyarı yaptı.
Pratikte bu, camın karekodundaki değerin reçeteyle birebir aynı olduğunu hem cam tedarikçiden geldiğinde hem de teslimden önce kontrol etmek demek. Ayrıntılar ve örnek kontrol adımları için reçetedeki numara ile camın karekodu uyuşmazsa ne olur? rehberine bakın.
Başka müessese ve atölye yasağı (3.3.2–3.3.3)
Başka bir müessesenin kabul ettiği reçete karşılanamaz. Reçete içeriği malzeme başka bir müesseseye veya atölyeye yaptırılamaz. Bu kural, numaralı cam montajının müessesenin kendi atölyesinde yapılmasını isteyen Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik hükümleriyle (md. 10 ve 25/1-ı) birlikte okunmalıdır.
Çok odaklı tercih ve çerçeve hakkı (3.3.9–3.3.11)
Çok odaklı veya uzak-yakın tercihleri sistemde işaretlenir. Bifokal veya progresif gözlükte çerçeve hakları MEDULA'dan kapatılır ve tek çerçeve bedeli fatura edilir.
Hatalı malzeme (3.3.12)
Hatalı malzeme, müracaattan sonraki 5 iş günü içinde bedelsiz değiştirilir.
Kesinti ve iptal nedenleri (3.4.3)
Reçetenin süresinde MEDULA'ya kaydedilmemesi kesinti nedenidir. Cam değeri, reçete tarihi ve gözlük türünün hatalı girilmesi hâlinde reçete iptal edilir. Kayıt ekranında bu üç alanı göndermeden önce bir kez daha kontrol etmek bu yüzden önemlidir.
Yönlendirme yasağı (3.5.1)
Sözleşmeye göre müessese "dijital platform, yazılım, algoritma, yapay zekâ sistemi veya benzeri teknolojik yöntemlerle de hasta temin edemez, reçete toplayamaz ya da yönlendirme faaliyetinde bulunamaz." Yaptırım ruhsat iptaline kadar gidebilir. Kullandığınız ya da değerlendirdiğiniz yazılımların müşteri iletişimiyle ilgili özelliklerini bu madde açısından da gözden geçirmenizi öneririz.
Altyapı, saklama ve şifre (2.2.3, 2.2.5, 2.2.8)
- MEDULA'nın gerektirdiği bilgi işlem altyapısını müessese kendisi kurar.
- Hastaya ilişkin bilgi ve belgeler en az 10 yıl saklanır.
- MEDULA şifresi yeniden istenirse 650 TL bedel alınır.
Faturalama (4.1–4.2)
Reçeteler MEDULA'da dönem sonlandırması yapıldıktan sonra faturalanır. Fatura ve hasta döküm (icmal) listesi MEDULA üzerinden elektronik olarak teslim edilir. Rapor koşullu malzemeler ayrı faturalanır. e-Faturadaki karekod alanları ve Dosya No kuralı için e-Fatura karekod sayfamıza bakın.
Cezalar (5.2.1)
Teslim alana ait olmayan bir T.C. kimlik numarası girilirse malzeme bedelinin 2 katı ceza uygulanır. Tekrarında 5 katı ceza ve 1 ay MEDULA pasifliği söz konusudur.
Teslim günü için kontrol listesi
Yukarıdaki maddeler, teslim anında birkaç dakikalık bir kontrole dönüşür:
- Müracaatın reçete tarihinden itibaren 10 iş günü içinde yapıldığını ve kaydın 20 iş günü (nitelikli malzemede 30 iş günü) içinde tamamlanacağını görün.
- Camın ve çerçevenin karekodunu okutun, UBB sorgusunun sonucuna bakın.
- Camın karekodundaki diyoptri değerini reçetedeki değerle karşılaştırın; en küçük fark bile 3.3.5 kapsamındadır.
- Cam değeri, reçete tarihi ve gözlük türü alanlarını göndermeden önce bir kez daha okuyun.
- Çok odaklı ya da uzak-yakın tercihini sistemde işaretleyin.
- Teslim alanın kimliğini görün ve T.C. kimlik numarasını kimlikten girin.
- Hasta fark ücreti ödüyorsa tutarı ve nedenini teslimden önce paylaşın.
Medula Optik uygulamasında ne girilir?
SGK'nin Medula Optik Firma Web Uygulaması Kullanıcı El Kitabı'na (Nisan 2021) göre e-reçete hastanın T.C. kimlik numarasıyla sorgulanır, hastaya verilecek çerçeve ve cam karekodları girilir ve "karekod UBB sorgulama" ile ürünlerin ÜTS'deki uygunluğu kontrol edilir (UBB sorgulama). Uygulamanın kısa tanımı Medula Optik maddemizde.
Kayıtta doldurulan başlıca alanlar şunlardır: reçete tarihi, müracaat tarihi, protokol numarası, tesis kodu, provizyon tipi, reçete tipi, teşhis, doktor tescil numarası, cam tipi ve rengi, gözlük numaraları ve karekod bilgileri. Firma bilgileri bölümünde "statik IP bilgileri" ve "UBB firma tanımlayıcı numarası" alanları da yer alır.
Uygulamanın yeni sürümü 12.03.2024'te kullanıma açıldı. El kitabı bu sürümden önceye ait olduğu için ekranlarda farklılık görebilirsiniz.
Sık yaşanan sorunlar
- Diyoptri uyuşmazlığı: Reçete diyoptrisi ile camın karekodundaki diyoptri farklı. Bedel ödenmez, ödenmişse geri alınır.
- Hatalı kayıt: Cam değeri, reçete tarihi ya da gözlük türü yanlış girildi. Reçete iptal edilir.
- Kaçan süre: Hasta 10 iş gününden sonra geldi ya da kayıt 20/30 iş günü içinde tamamlanmadı. SGK ödemez.
- Yanlış kimlik numarası: Teslim alanın T.C. kimlik numarası hatalı girildi. 2 katı, tekrarında 5 katı ceza ve MEDULA pasifliği.
- Fatura havuza düşmedi: Medula'da "MOSİP havuz sistemine düşmemiştir" uyarısı. Entegratörde zarf sorgulama ve yeniden gönderim gerekir (MOSİP). İOGO aynı duyuruda "döküm alma" hatalarına da değiniyor.
- Eksik ekler: Fatura ekleri ve icmal eksik ya da hatalı yüklendi. İOGO'nun açıklamasına göre tarama yetkisi yeniden açılır ve iş tekrarlanır.
- Kayıp şifre: MEDULA şifresinin yeniden alınması için kuruma dilekçeyle başvurulur ve 650 TL bedel ödenir.
ÜTS ile bağlantı
Medula'daki UBB sorgusu, verdiğiniz ürünün ÜTS'de uygun durumda olup olmadığını kontrol eder. Reçeteli satışta ürünün ÜTS stoğunuzdan otomatik düşüp düşmediği ise resmî bir metinde açıkça düzenlenmiş değil. Bu konuda bildiklerimizi ve önerimizi optisyen için ÜTS sayfamızda anlattık.
Karekodu Medula'ya elle yazmak yerine okutmak, hem UBB sorgusunda hem de 3.3.5 maddesindeki diyoptri uyumunda hata payını azaltır. Aynı karekodun e-faturada da kullanıldığını unutmayın: bir kez doğru okutulan bilgi üç yerde işinize yarar.