İmha

İmha bildirimi ne işe yarar?

Bir ürün kullanılamaz hâle geldiğinde ve imha edildiğinde, rafınızdan çıkar ama ÜTS'de sizin stoğunuzda görünmeye devam eder. İmha/bertaraf bildirimi bu ürünü ÜTS'de de stoğunuzdan çıkarır. TİTCK Tekil Hareket Kılavuzu imhayı, geri çekme bildirimleriyle birlikte SKT'si geçmiş ürünler için izin verilen hareketler arasında sayar.

SKT'si geçmiş ürünler: iki yol

Kılavuzun 27. maddesi kısa ama kesindir: SKT'si geçmiş bir ürün yalnızca geri çekme verme, geri çekme alma ve imha/bertaraf bildirimlerine konu olabilir. Gözlükçü için bunun anlamı şudur: tarihi geçen bir kontakt lens kutusunun önünde iki yol vardır.

• Geri çekme: Ürünü tedarikçinize geri çekme verme bildirimiyle gönderirsiniz, tedarikçiniz geri çekme alma ile kabul eder.
• İmha: Ürün imha edilir ve siz imha/bertaraf bildirimini yaparsınız.

Tüketiciye verme, olağan verme veya HEK/zayiat bu listede yer almaz. Hangi yolun izleneceğini ürünü aldığınız firmayla birlikte belirlemeniz en sağlıklısıdır.

İmha ile zayiatın farkı

İki bildirim de ürünü ÜTS stoğunuzdan çıkarır, ama farklı durumlar içindir. HEK/zayiat; kırılma, kayıp, çalınma ve stok düzeltme gibi durumlar için tanımlanmıştır (kılavuz md. 15). SKT'si geçmiş bir ürün için ise 27. madde yalnızca geri çekme ve imha bildirimlerine izin verir. Tarihi geçmiş bir lensi zayiat diye bildirmek bu yüzden doğru değildir. Hangi bildirimi seçtiğiniz, ürünün ÜTS'deki son kaydını belirler; bu kayıt, ürünün neden stoğunuzdan çıktığını gösteren iz olarak kalır.

Nasıl ilerlenir?

İmhanın nasıl ve kim tarafından yapılacağına dair optisyenlik müesseselerine özel ayrıntılı bir usul, araştırdığımız kaynaklarda yer almıyor. Bu yüzden önce tedarikçinizle, gerekirse il sağlık müdürlüğünüzle konuşun. ÜTS tarafındaki adımlar ise nettir:

1. İmha edilecek ürünlerin karekodlarını okutun. GS1 karekodlu ürünlerde ürün numarası (01), lot (10), seri (21) ve SKT (17) tanımlayıcılarıyla yer alır.
2. Listeyi rafla karşılaştırın; her kutunun gerçekten imha edilecek ürünler arasında olduğundan emin olun.
3. İmha/bertaraf bildirimini yapın.
4. İmhaya ilişkin belgeleri saklayın.

İmha edilecek ürünleri imha gününe kadar satış alanından ayrı ve üzerinde açıkça belirtilmiş bir yerde tutun. Böylece tarihi geçmiş bir kutunun yanlışlıkla rafa dönmesi önlenir.

Önlemek: SKT kontrolünü rutine bağlayın

İmhaya giden lenslerin çoğu, rafta fark edilmeden tarihi geçen ürünlerdir. SKT'si yaklaşan ürünleri önceden görmek, onları zamanında satmanıza ya da tedarikçinizle iade konuşmanıza fırsat verir. Ayda bir yapılan kısa bir raf taraması, yıl sonunda bir kutu dolusu imha işinden çok daha az zahmetlidir. GS1 karekoddaki (17) alanı SKT'yi YYAAGG biçiminde verir; tarihi kutunun yan yüzünden okumak yerine karekodu okutmak tarih hatalarını azaltır.

Denetim açısından

TİTCK'nın 19.02.2021 tarihli duyurusuna göre il sağlık müdürlüğü denetimlerinde stoğunuzdaki ürünlerle ÜTS'deki stok bilgisinin uyumu kontrol edilir. Fiziksel olarak atılmış ama ÜTS'de bildirilmemiş bir lens, bu kontrolde açıklanamayan bir fark olarak karşınıza çıkar. Optisyenlik müesseseleri yılda en az iki olağan denetimden geçer (Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik md. 26).

Kılavuz sürümü hakkında

Bu sayfadaki kurallar TİTCK Tekil Hareket Kılavuzu'nun 31.01.2022 tarihli imzalı sürümüne dayanır. Daha yeni bir sürüm olup olmadığını doğrulayamadık; ÜTS ekranındaki seçeneklerle fark görürseniz güncel kılavuzu esas alın.

TraceOptik'te SKT takibi

TraceOptik'te ürünler lot, seri ve SKT bilgisiyle kaydedilir; SKT'si geçmiş bir ürün tüketiciye verme bildirimine girmeden önce görünür. Kendi ürünleriniz üzerinden görmek için demo talep edin.