Neden süreler bu kadar önemli?
SGK reçeteli gözlükte sürelerin çoğu "kaçırırsanız ödenmez" türündendir. Reçete geç geldiyse, kayıt süresinde tamamlanmadıysa ya da yenileme süresi dolmadan yeni gözlük verildiyse, iş doğru yapılmış olsa bile bedel ödenmeyebilir. Bu yazıda Sağlık Uygulama Tebliği'nin (SUT) 3.3.3 maddesindeki ve SGK ile Türk Optisyen Gözlükçüler Birliği arasındaki 2027 yılı sözleşmesindeki süreleri tek yerde topladık.
Aşağıdaki süreler iş günü ya da yıl olarak verilmiştir. Hafta sonu ve resmî tatillerin nasıl sayılacağı, sürenin hangi günden başladığı gibi hesap ayrıntıları için SGK'nın uygulamasını esas alın; emin olmadığınız durumda odanıza danışın.
1. Müracaat süresi: 10 iş günü
SUT 3.3.3/2'ye göre reçete veya raporun düzenlenme tarihinden itibaren 10 iş günü içindeki hasta müracaatları kabul edilir.
Pratikte bu, kabaca iki takvim haftası demektir; araya resmî tatil girerse süre takvimde uzar. Reçeteyi kabul etmeden önce düzenlenme tarihine bakın. Süresi geçmiş bir reçeteyi kabul edip işe başlamak, sonunda ödenmeyecek bir iş için emek ve malzeme harcamak demektir.
Müşteri reçeteyi aldıktan sonra birkaç mağaza gezip size geç gelmiş olabilir. Bu durumda süreyi kibarca ama açıkça söylemek, iki taraf için de en doğrusudur.
2. Kayıt süresi: 20 iş günü, nitelikli malzemede 30 iş günü
Kabul edilen reçetenin sisteme kaydı 20 iş günü içinde tamamlanır. Nitelikli malzemelerde bu süre 30 iş günüdür. Süre aşılırsa bedel ödenmez (SUT 3.3.3/2).
SGK'nın sınıflandırmasına göre:
- Normal malzemeler: çerçeve, tek ve çok odaklı cam.
- Nitelikli malzemeler: teleskopik ve prizmatik cam, kontakt lens.
2027 sözleşmesinin 3.4.3 maddesi de reçetenin süresinde MEDULA'ya kaydedilmemesini kesinti ve iptal nedenleri arasında sayar.
Kayıt süresini en çok zorlayan şey, camın tedarik süresidir. Özel bir camın gelmesi uzun sürecekse, sürenin hangi gün dolacağını reçeteyi kabul ettiğiniz gün not edin ve tedarikçinizle tarihi baştan konuşun.
3. Cam ve çerçevede yenileme süresi (miat)
SUT 3.3.3'e göre cam ve çerçevenin yenileme süresi (miat) yaşa göre değişir:
- 14 yaş ve altı: 1 yıl
- 14 yaş üstü: 2 yıl
Bu süre dolmadan verilen yeni gözlük, kural olarak SGK tarafından karşılanmaz. Ancak SUT, cam için erken yenilemeye iki istisna tanır.
Erken yenileme: numara değiştiyse
- Kırma kusurunda 0,5 diyoptri değişiklik olması hâlinde cam, süresinden önce yenilenebilir.
- 14 yaş ve altında ayrıca silendirik değerde 0,25 diyoptri veya aksta 10 derecenin üzerindeki değişiklikte de erken yenileme mümkündür (SUT 3.3.3.A/5).
SUT bu istisnaları camın süresinden önce yenilenmesi olarak tanımlar. Çerçeve için ayrı bir erken yenileme kuralını bu yazının dayandığı kaynaklarda görmedik.
Çocuk hastalarda numaranın daha sık değişebileceğini düşünerek, aileye yenileme süresini ve erken yenileme şartlarını teslim sırasında anlatmak, bir sonraki gelişte yaşanabilecek hayal kırıklığını önler.
İki yaş eşiği: 14 ve 18
SGK kurallarında yaşa bağlı iki ayrı eşik var; karıştırmamak gerekir:
- 14 yaş: Yenileme süresini belirler. 14 yaş ve altında cam ve çerçeve için 1 yıl, 14 yaş üstünde 2 yıl. Erken yenilemede silendirik 0,25 diyoptri ve aks 10 derece kuralları da yalnızca 14 yaş ve altı için geçerlidir.
- 18 yaş: Gözlük türünü belirler. Aynı reçetede uzak ve yakın iki gözlük yazılmışsa 18 yaş ve altında gözlük hekimin yazdığı şekilde verilir; hasta tercihiyle çok odaklı gözlüğe geçilemez (SUT 3.3.3.A/7).
Yani 15 yaşındaki bir hastanın yenileme süresi yetişkinlerinki gibi 2 yıldır, ama uzak-yakın reçetesi hâlâ hekimin yazdığı şekilde karşılanır.
4. Kontakt lenste yenileme süresi: 2 yıl
Kontakt lens, SUT 3.3.3.C'ye göre yalnızca belirli endikasyonlarda (konjenital katarakt afakisi, travmatik afaki, gözlükle tam görme sağlanamayan keratokonus) ve 3. basamak sağlık kurulu raporuyla ödenir. Raporda BC, DİA, POW değerleri ve lensin niteliği yazılır. Yenileme süresi 2 yıldır. Kontakt lens nitelikli malzeme olduğu için kayıt süresi 30 iş günüdür. Solüsyon bedeli ödenmez.
Müracaat süresi rapor için de geçerlidir: SUT, 10 iş günlük süreyi "reçete veya raporun düzenlenme tarihinden itibaren" sayar. Sağlık kurulu raporuyla gelen bir hastada da önce raporun tarihine bakın. Rapor koşullu malzemelerin ayrı faturalandığını da unutmayın (sözleşme 4.2).
5. Hatalı malzeme: 5 iş günü içinde bedelsiz değişim
2027 sözleşmesinin 3.3.12 maddesine göre hatalı malzeme, müracaattan sonraki 5 iş günü içinde bedelsiz değiştirilir. Müşteri "camlarım yanlış" diye geri geldiğinde süre işlemeye başlar.
Hatalı malzemenin bir de SGK ödemesi tarafı vardır: reçetedeki diyoptri ile verilen camın karekod bilgisindeki diyoptri uyumsuzsa bedel ödenmez, ödenmişse yersiz ödeme olarak geri alınır (3.3.5). Bu konuyu reçete ve karekod uyumu yazımızda ayrıntılı anlattık.
6. Belge saklama: en az 10 yıl
Sözleşmenin 2.2.5 maddesine göre hastaya ilişkin bilgi ve belgeler en az 10 yıl saklanır. Bu süre, Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik'teki defter saklama süresinden farklıdır: reçete kayıt defteri ile teftiş ve denetim defteri 5 yıl saklanır (md. 22). İki süreyi karıştırmayın.
7. Faturalama: dönem sonu
Sözleşmenin 4.1 ve 4.2 maddelerine göre reçeteler MEDULA'da dönem sonlandırması yapıldıktan sonra faturalanır. Fatura ve hasta döküm (icmal) listesi MEDULA üzerinden elektronik teslim edilir; rapor koşullu malzemeler ayrı faturalanır. Dönem sonlandırmanın takvimi için SGK'nın ve odanızın duyurularını izleyin; bu yazının dayandığı kaynaklarda gün olarak bir süre bulunmuyor.
8. Takvimde bir tarih: 15 Aralık 2026
SGK, 2027 yılı Görmeye Yardımcı Tıbbi Malzemelerin Teminine İlişkin Sözleşme'yi 16.09.2026'da duyurdu. 2027 sözleşmelerinin 15.12.2026 mesai bitimine kadar teslim edilmesi gerekiyor. Yeni yıla SGK ile çalışmaya devam ederek girmek istiyorsanız bu tarihi kaçırmayın.
Sürelerle birlikte bilinmesi gereken kurallar
Süre değil ama aynı süreçte karşınıza çıkacak birkaç kural daha var:
- Acil poliklinik reçeteleri: Acil poliklinikte yazılan gözlük reçeteleri ödenmez (SUT 3.3.3.A/1).
- Uzak ve yakın gözlük: Aynı reçetede uzak ve yakın iki gözlük yazılmışsa hasta tercihiyle çok odaklı gözlük verilebilir; 18 yaş ve altında hekimin yazdığı şekilde verilmesi zorunludur (SUT 3.3.3.A/7).
- Fark ücreti: SGK listesindeki camlar ile hastanın istediği farklı özellikteki cam arasındaki fark ücretini SGK karşılamaz (SUT 3.3.3.A/4).
- Teslimde kimlik: Malzemeyi teslim alanın T.C. kimlik numarası kimlikten kontrol edilerek MEDULA'ya girilir (sözleşme 3.3.1). Teslim alana ait olmayan bir numara girilirse malzeme bedelinin 2 katı ceza uygulanır; tekrarında 5 katı ceza ve 1 ay MEDULA pasifliği söz konusudur (5.2.1).
- MEDULA şifresi: Şifrenin yeniden istenmesi hâlinde 650 TL bedel alınır (2.2.8).
Bir reçetenin yolculuğu
Süreleri bir arada görmek için tek bir reçeteyi baştan sona izleyelim:
- Reçete düzenlenir. Göz hekimi reçeteyi MEDULA üzerinden yazar. Müracaat süresi bu tarihten itibaren işlemeye başlar.
- Müşteri gelir. Düzenlenme tarihinden itibaren 10 iş günü geçmemişse reçeteyi kabul edebilirsiniz. Mesul müdür reçeteye tarih atıp imzalar ve reçete aynı gün reçete kayıt defterine işlenir (Yönetmelik md. 19).
- Cam istenir. Kayıt süresi artık işliyor: normal malzemede 20, nitelikli malzemede 30 iş günü. Camın tedarik süresi bu sürenin içinde kalmalı.
- Montaj ve teslim. Cam kendi atölyenizde takılır; teslimde karekodlar okutulur, teslim alanın kimliği kontrol edilir ve kayıt süresi dolmadan tamamlanır.
- Hatalı malzeme şikâyeti. Müşteri camla ilgili bir sorunla dönerse, müracaattan sonraki 5 iş günü içinde bedelsiz değişim yapılır.
- Dönem sonu ve fatura. Reçete, dönem sonlandırmanın ardından faturalanır.
- Saklama. Hastaya ilişkin belgeler en az 10 yıl, defter 5 yıl saklanır.
Bu yolculukta en kırılgan iki nokta, müracaat anındaki tarih kontrolü ile camın tedarik süresidir. İkisi de reçeteyi kabul ettiğiniz gün görülebilir.
Süre kaçarsa ne olur?
SUT'un ifadesi net: süre aşılırsa bedel ödenmez. 2027 sözleşmesi de reçetenin süresinde MEDULA'ya kaydedilmemesini kesinti ve iptal nedenleri arasında sayar (3.4.3). Yani süre kaçtığında, işin kendisi doğru yapılmış olsa bile SGK ödemesi gelmeyebilir. Bu yüzden sürelerle ilgili tek güvenilir yöntem, onları iş başlarken görmek ve not etmektir.
Tek bakışta süreler
- Reçete tarihinden müracaata: 10 iş günü
- Kabulden kayda: 20 iş günü (nitelikli malzemede 30 iş günü)
- Cam ve çerçeve yenileme: 14 yaş ve altı 1 yıl, 14 yaş üstü 2 yıl
- Erken cam yenileme: 0,5 diyoptri değişiklik; 14 yaş ve altında ayrıca silendirik 0,25 diyoptri veya aks 10 derece üzeri değişiklik
- Kontakt lens yenileme: 2 yıl
- Hatalı malzeme değişimi: müracaattan sonra 5 iş günü
- SGK'ye ilişkin hasta belgeleri: en az 10 yıl
- Reçete kayıt defteri ile teftiş ve denetim defteri: 5 yıl
- 2027 sözleşmesi teslimi: 15.12.2026 mesai bitimi
Süreleri kaçırmamak için
- Reçeteyi kabul ettiğiniz gün düzenlenme tarihini ve kayıt süresinin dolacağı günü bir yere yazın.
- Tedarik süresi uzun camlarda tedarikçinizle tarihi baştan konuşun.
- Haftanın belirli bir gününde bekleyen reçeteleri gözden geçirin: hangisinin süresi yaklaşıyor?
- Hatalı malzeme şikâyetlerinde müracaat tarihini not edin; 5 iş günü o gün başlar.
- Yıl sonuna doğru sözleşme teslim tarihini ekibinizin takvimine ekleyin.
SGK sürecinin bütününü SGK ve Medula Optik sayfamızda anlattık. Reçetenin kabul aşaması için gözlük reçetesi kabul kontrolü yazımıza bakabilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat değişikliklerini TİTCK, SGK ve GİB duyurularından takip edin.