Kontakt lens satışında yeni kurallar

Ne değişti?

3 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle kontakt lensin internetten satışına net bir çerçeve geldi: kontakt lens tüketiciye internette yalnızca optisyenlik müessesesinin Kurumca izin verilen sitesinden ve reçeteli olarak satılabilir.

Bu değişikliği anlamak için önceki kuralı hatırlamak gerekir. Yönetmelik, yalnızca optisyenlik müesseselerinde satılan veya uyarlanan cihazların tüketiciye reklamını ve internette tüketiciye satışını zaten yasaklıyordu (md. 15 ve 26/5). Yeni düzenleme kontakt lens için bu kapıyı iki sıkı şartla aralıyor:

• Satış, optisyenlik müessesesinin Kurumca izin verilmiş sitesinden yapılır.
• Satış reçeteli olur.

Yani bir pazar yerinde, bir sosyal medya hesabında ya da bir optisyenlik müessesesine bağlı olmayan bir sitede kontakt lens satışı bu çerçevenin dışında kalır.

Sahada ne oluyor?

İstanbul Optisyen Gözlükçüler Odası (İOGO), 15.05.2026 tarihli duyurusunda İstanbul'da mevzuata aykırı kontakt lens satış sitelerine işlem yapıldığını duyurdu. Yani konu yalnızca kâğıt üzerinde kalmıyor, uygulamada da takip ediliyor.

Tarihlere dikkat edin: İOGO'nun duyurusu 15.05.2026 tarihli, yani Resmî Gazete'deki değişiklikten önce. Bu, internetten tüketiciye yapılan lens satışlarının değişiklikten önce de mevcut hükümler çerçevesinde takip edildiğini gösteriyor. Yeni düzenleme, izinli bir müessese sitesinden reçeteyle yapılan satışın çerçevesini netleştiriyor.

Kendi müessesenizin bir sitesi varsa ya da kurmayı düşünüyorsanız, Kurumdan izin sürecinin ayrıntılarını bu yazının dayandığı kaynaklarda bulamadık. TİTCK duyurularını ve odanızın açıklamalarını takip etmenizi, başvurudan önce odanızdan bilgi almanızı öneririz.

İnternetten satış yapacaksanız kendinize sorun

• Sitemiz Kurumca izin verilmiş bir optisyenlik müessesesi sitesi mi?
• Her siparişte reçeteyi nasıl görüyor ve saklıyoruz? Reçete olmadan sipariş tamamlanmamalı.
• Sipariş hazırlanırken kutunun SKT'si kontrol ediliyor mu?
• Gönderilen her kutu için ÜTS'de tüketiciye verme bildirimi yapılıyor mu?
• İade gelen kutu için tüketiciden iade alma yapılıyor mu?
• Faturada, e-Fatura ya da e-Arşiv olmasına göre karekod bilgisi doğru ele alınıyor mu?
• Sitedeki tanıtım dili reklam kısıtlarına uygun mu?

Bu sorular bir hukuki görüş yerine geçmez; ama izinli satışa geçmeden önce eksiklerinizi görmenize yardımcı olur.

Reçete şartı yeni değil

İnternet tarafı yeni, ama reçete şartı eskidir. Mağazadaki satış için kurallar şöyle:

• 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanun'un 6. maddesine göre optisyen her türlü lensi satabilir; ancak reçetesiz numaralı cam satmak, vermek ve tavsiye etmek yasaktır.
• Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik, reçetesiz numaralı cam ve kontakt lens satışını açıkça yasaklar (md. 25/1-b).
• Kanunun 4. maddesine göre numaralı cam, çerçeve, montaj ve reçeteli lens satışı için en az ön lisans düzeyinde optisyenlik diploması gerekir.
• Mesul müdür müessesede yokken reçeteli ürün satılamaz (Yönetmelik md. 25/1-k).

Kanunun 15. maddesi, 2025'te 7557 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra 6. maddeye aykırılık için 100.000 TL ile 1.000.000 TL arasında idari para cezası öngörüyor; tekrarında ceza ağırlaşıyor ve meslekten men gündeme gelebiliyor. Bu rakamlar, reçete şartının ne kadar ciddiye alındığını gösteriyor.

Uygulama yasağı: satmak başka, takmak başka

Bu ayrım sık karıştırılır. Kanunun 6. maddesi açık: "Optisyenlik müessesesinde her türlü kontakt lens uygulanması yasaktır." Yönetmelik de lens uygulamasını ve bu işe yarayan aleti yasaklar (md. 25/1-b). Aynı Kanun maddesinde göz muayenesi ve testi yapmak ile bu işlere yarayan cihaz bulundurmak da optisyen için yasaklar arasında sayılır.

Yani optisyen kontakt lensi reçeteyle satar; lensin göze uygulanması optisyenlik müessesesinde yapılamaz. Mağazada "bir deneme lensi takalım" ya da "numaranıza bir bakalım" demek bu yasakların içine girer.

Reçeteyi kabul ederken

Kontakt lens reçetesi de bir göz reçetesidir ve aynı kabul kurallarına tabidir. Yönetmeliğin 20. maddesine göre göz hekimi dışında yazılan ya da hekimin adı, diploma veya sicil numarası ve görev adresi ya da kurum adı bulunmayan reçeteler kabul edilemez. Reçete, hasta onayından sonra mesul müdür tarafından tarih atılıp imzalanır ve aynı gün reçete kayıt defterine kaydedilir (md. 19).

SGK'nın ödediği durumlarda belge bir sağlık kurulu raporudur ve raporda lensin BC, DİA ve POW değerleri ile niteliği yazar. Bu değerleri verdiğiniz kutunun bilgisiyle karşılaştırmak, reçete ile ürün arasındaki uyumu güvenceye almanın en basit yoludur.

Kimlikli bildirimlerde ve reçete kayıtlarında işlediğiniz bilgiler, hastanın göz değerleriyle birlikte sağlık verisi niteliği taşır. 6698 sayılı KVKK'nın 6. maddesine göre sağlık verisi özel nitelikli kişisel veridir; internetten satışta bu bilgilerin nerede ve nasıl saklandığını ayrıca düşünün.

SGK kontakt lensi ne zaman öder?

SUT 3.3.3.C'ye göre kontakt lens yalnızca belirli endikasyonlarda SGK tarafından karşılanır:

• konjenital katarakt afakisi,
• travmatik afaki,
• gözlükle tam görme sağlanamayan keratokonus.

Bu durumlarda 3. basamak sağlık kurulu raporu gerekir. Raporda BC, DİA, POW değerleri ve lensin niteliği (ör. sert ya da yumuşak) yazılır. Kontakt lensin yenileme süresi (miat) 2 yıldır. Kontakt lens solüsyonunun bedeli ise SGK tarafından ödenmez.

Kontakt lens, SGK'nın "nitelikli malzemeleri" arasındadır; teleskopik ve prizmatik cam da bu gruptadır. Nitelikli malzemede kabul edilen reçetenin sisteme kaydı için süre 30 iş günüdür (normal malzemede 20 iş günü). Rapor koşullu malzemeler ayrı faturalanır (2027 sözleşmesi md. 4.2). Süreler için SGK reçeteli gözlükte süreler yazımıza bakabilirsiniz.

ÜTS'de kontakt lens: SKT kuralı

Kontakt lens de cam ve çerçeve gibi tedarikçiden müşteriye kadar ÜTS bildirimleriyle izlenir ve kutularında SKT bulunur. TİTCK'nın ÜTS tekil hareket kılavuzuna göre SKT'si geçmiş bir ürün yalnızca geri çekme verme, geri çekme alma ve imha/bertaraf bildirimlerine konu olabilir (md. 27). SKT'si geçmiş bir lensle tüketiciye verme bildirimi yapılamaz.

Pratikte:

• SKT'si yaklaşan kutuları rafta öne alın.
• SKT'si geçen kutuları satış rafından ayırın.
• İmha mı, geri çekme mi, tedarikçinizle netleştirin; akışı imha ve geri çekme sayfalarında anlattık.

Satışta ÜTS'ye tüketiciye verme yapılır; müşteri kutuyu geri getirirse ve kutuyu stoğa geri alıyorsanız tüketiciden iade alma bildirimi gerekir.

Bir kontakt lens kutusunun yolculuğu

1. Tedarikçiden geliş: Tedarikçi verme bildirimi yapar; siz kutuları sayıp SKT'lerine baktıktan sonra alma yaparsınız. Alma bildiriminin iptali yoktur (md. 10/4).
2. Reçete: Müşteri reçeteyle gelir. Reçete mesul müdür tarafından tarih atılıp imzalanır ve aynı gün reçete kayıt defterine kaydedilir (Yönetmelik md. 19).
3. Satış: Kutu müşteriye verilir ve tüketiciye verme bildirimi yapılır. Kimlikli bildirimde ad soyad ve kimlik türü girilir (md. 14/2-5).
4. Fatura: e-Fatura düzenliyorsanız kutunun karekod bilgileri faturaya yazılır.
5. İade: Müşteri kutuyu açmadan geri getirir ve siz stoğa geri alırsanız tüketiciden iade alma yapılır (md. 14/7). Tedarikçiye geri gönderirseniz verme bildirimi yaparsınız.

e-Faturada kontakt lens

İOGO'ya göre 1 Ekim 2026'dan beri "tıbbi cihaz içerikli (optik çerçeve, optik cam, kontak lens)" e-faturalarda ürün karekodları yer almalıdır. Kontakt lens kutusunun karekod bilgileri faturadaki UNO, LNO, SNO ve URT alanlarına yazılır. GİB kılavuzuna göre yalnızca parti bilgisi olan bir üründe SNO girilmez. Ayrıntılar için e-Faturada UNO, LNO, SNO, URT yazımıza bakabilirsiniz.

İOGO'nun açıklamasına göre vergi mükellefi olmayan nihai tüketiciler adına düzenlenen e-Arşiv faturalarda karekod ekleme zorunluluğu yoktur. Bu bir oda açıklamasıdır; GİB metninde görülmedi.

Solüsyon ne olacak?

Kontakt lens solüsyonunun ÜTS'de tekil takipte olup olmadığını resmî bir kaynakla doğrulayamadık. SGK bedelini ödemez. Solüsyonu satışta ve faturada nasıl ele alacağınıza karar vermeden önce ürünü ÜTS'den sorgulayın.

Reklam ve tanıtımda dikkat

Optisyenlik müesseselerinin tüketiciye yönelik reklam ve tanıtımında kısıtlar vardır (Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği md. 15; Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik md. 24). Kontakt lensi izinli bir siteden satıyor olsanız bile ürün tanıtımı ve kampanya dilinde bu kısıtları göz önünde bulundurun. Emin olmadığınız bir ifade için odanızdan görüş alın.

Kısa kontrol listesi

• Her kontakt lens satışı bir reçeteye dayanıyor mu?
• Mesul müdür satış sırasında müessesede mi?
• Mağazada lens uygulaması ya da göz testi yapılmıyor mu?
• İnternetten satış varsa site Kurumca izinli mi, satış reçeteli mi?
• SKT'si geçmiş kutular satış rafından ayrıldı mı?
• Satışta tüketiciye verme, iadede tüketiciden iade alma yapılıyor mu?
• e-Faturada lens karekodu yer alıyor mu?

Kısaca

• İnternette kontakt lens: yalnızca optisyenlik müessesesinin Kurumca izinli sitesinden ve reçeteyle (RG 03.07.2026).
• Mağazada: reçetesiz kontakt lens satışı yasak, lens uygulaması yasak, mesul müdür yokken reçeteli satış yasak.
• SGK: yalnızca belirli endikasyonlarda, sağlık kurulu raporuyla; miat 2 yıl, solüsyon ödenmez.
• ÜTS: satışta tüketiciye verme; SKT'si geçen kutu yalnızca geri çekme ya da imha.
• e-Fatura: 1 Ekim 2026'dan beri lens karekodu faturada.

Mevzuattaki diğer değişiklikleri mevzuat radarı sayfamızda tarih sırasıyla izleyebilirsiniz.

TraceOptik'te

TraceOptik'te kontakt lens kutuları karekod okuyucuyla okutulur; lot, seri ve SKT bilgisi ürünle birlikte izlenir ve SKT'si geçmiş bir kutuyla hazırlanan bildirim ÜTS'ye gitmeden kontrol edilir. Lens stoğunuzu nasıl izleyebileceğinizi demo görüşmesinde kendi ürünleriniz üzerinden gösteriyoruz.